v-4.jpg
Lezingen: Jeremia 17:5-8; Lucas 6:17,20-26

Stil maar wacht maar, alles wordt nieuw, de hemel en aarde. Ik heb altijd moeite gehad met dat liedje. Niet als ons kinderkoor dat zingt, want zij zingen het op een vrolijke, huppelende wijze. Maar als ik de tekst in een boekje zie staan of als ik het traag en belerend hoor zingen, bekruipt me een onaangenaam gevoel. 'Stil maar, wacht maar' wordt dan iets ergerlijk sussends, alsof je wat wordt beloofd, waar je nu niets aan hebt. Fijn, zo'n belofte als je bij de armen van deze wereld hoort. Je zult maar al meer dan 10 jaar in de bijstand zitten en ze zingen zo'n liedje voor je. Rijken genoeg op deze wereld, maar wat doen we voor de armen? Oxfam Novib liet weten dat tussen 2017 en 2018 er iedere 48 uur een miljardair bij komt. Mooi toch? Er worden steeds meer mensen rijk. Maar helaas, de armste helft van de wereldbevolking ging er 11% op achteruit. U kent het verband tussen armoede, oorlog, ongelijkheid en de zogenaamde gelukszoekers die naar het westen komen. En diep in ons hart weten wij dat als wij onze kinderen geen toekomst kunnen bieden en niet uit de armoede kunnen ontsnappen, dat wij hetzelfde zouden doen als deze gelukszoekers. Dichterbij huis, hier in onze kerk, ontmoeten we de mensen die zich soms vol schaamte, tot de voedselbank wenden. Zelfs in ons land, zien we op een andere manier ook de ongelijkheid. Ongelijkheid, onrecht en armoede zijn fundamentele problemen, waar gelukkig veel mensen, gelovig en ongelovig, iets aan willen doen.

Ook in het evangelie van vandaag wordt over de armen gesproken. In Lucas klinken de zaligsprekingen toch anders dan in de Bergrede van Matteüs, waar ze ook in staan. Jezus staat nu niet, zoals bij Matteüs, op een berg, maar hij is juist van de berg afgedaald; afgedaald en onder de gewone mensen. Er worden bij Lucas ook minder zaligsprekingen genoemd dan bij Matteüs en we horen ook een scherpere tegenstelling: niet alleen zálig de armen, maar ook wéé, u rijken. Daar sta ik dan met mijn leukbetaalde baan. Niet alleen zalig de hongeren, maar ook wéé u, die al volgegeten bent. Wel een vreemd soort felicitatie trouwens: wees er maar gelukkig mee dat je arm en hongerig bent, want aan jou behoort het Rijk Gods. Dat doet me weer aan dat liedje denken: stil maar, wacht maar. Of aan die oude socialistische spotprenten van begin vorige eeuw waar de rijke kapitalist en de dikke pastoor hand aan hand gaan en tegen elkaar zeggen: houd jij ze arm, houd ik ze dom. Ik denk dat zij Lucas niet goed gelezen hebben. Want Lucas waarschuwt immers die weldoorvoede rijken. Jezus is overigens niet tegen het hebben van een goed leven, maar hij laat zien dat het juist de armen zijn die dichter bij het Koninkrijk van God staan. Zij weten net zoals de bedroefden en de hongerigen vanzelfsprekender wat er werkelijk toe doet.

Als we de loterij gewonnen hebben zijn we misschien wel gelukkig, maar nog niet zalig. Zalig is geluk, met nog iets erbij. Zoals die man en vrouw die op hun zestigjarige bruiloft tegen elkaar zeggen: jij bent een lotje uit de loterij. Zalig. In Jeremia, waar we in de eerste lezing uit lazen, wordt het treffend verwoord: wie zich afsluit van God, van het goede, van wat er werkelijk toe doet zal als een kale struik in een dorre vlakte staan. Hij is teruggeworpen op zichzelf, alleen en vervreemd. Wie zich opent voor God, wie zich openstelt voor waar het in het leven om draait, is als een boom geplant aan water, zijn wortels dorstend naar de waterstroom. Hitte en droogte deren hem niet, zijn bladeren blijven groen, hij houdt niet op vruchten te dragen. 

Laatst zag ik een aardige cartoon: een bedelaar die op de grond zit, steekt zijn hand uit naar een passant om een aalmoes te ontvangen en zegt: 'eigenlijk doe ik dit meer voor jou, dan voor mij'. Een mooie oproep voor de collecte straks: wilt u royaal uw geld in de collectemand deponeren, want eigenlijk doen we dit meer voor u dan voor de kerk. En in essentie klopt dit natuurlijk; wíj zijn de kerk, wij zijn het samen. Net zoals de jongeren die protesteren voor een beter klimaatbeleid en het uitschreeuwen: er is maar één wereld.
Mogen we dat liedje 'Stil maar wacht maar, alles wordt nieuw' nog zingen? Het staat niet op het repertoire van het koor dat vandaag met ons zingt, dus we zullen het nu niet horen. Maar bij nader inzien kan dat liedje toch nog wel (vooral als het huppelend wordt gezongen): dat alles nieuw zal worden, daar hopen we niet alleen op, daar werken we ook aan. Zalig, om aan een nieuwe wereld, zalig, om aan een hemel op aarde te mogen werken.

De Ontmoetingskerk   Meijhorst 7033  •  6537 EP  Nijmegen   024-344 14 46  ( secretariaat )